[Wiki] Đào (họ) là gì? Chi tiết về Đào (họ) update 2021

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng
Bước tới tìm kiếm

Họ Đào (chữ Hán: 陶) là một trong những họ của người Việt Nam, Triều Tiên, và Trung Quốc. Trong danh sách Bách gia tính, họ này đứng thứ 31, về mức độ phổ biến, họ này xếp thứ 98 ở Trung Quốc theo số liệu năm 1990.

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Có thể nói rằng có rất ít tài liệu nào cho thấy gốc tích của dòng họ Đào ở Việt Nam, kể các trong các gia phả của các chi họ Đào lớn như ở Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hải Dương, Phú Thọ, Hà Tĩnh, Nam Định, Thái Bình, Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa… Theo một số tài liệu thì họ Đào được phát tích từ thời Hùng vương thứ 6, hiện nay thần phả, thần tích cũng như bia đá tại đền Thượng khu di tích đền Hùng vẫn còn ghi công tổ tiên họ Đào đã từng là Đại tướng quân đánh giặc Ân, Đức thánh Bạch Hạc Tam Giang – Đào Xuân Trường, Đào Thạch Khanh thời Hùng Vương, Thời Hai Bà Trưng có Bắc Bình Vương Đào Kỳ, thời Lý có Thái Sư, Á Vương Đào Cam Mộc…. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, dòng họ Đào sinh ra những danh nhân, tướng sĩ có nhiều công lớn và được người dân tôn thờ là Thành hoàng trong các làng quê Việt Nam.[1]

Người họ Đào Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đào Nương, quê xã Đông Cao, Mê Linh, Vĩnh Phúc, nữ tướng của Hai Bà Trưng
  • Đào Lang [2] là người trang Cương Nha (thuộc xã Khởi Nghĩa, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Ông là tướng của Hai Bà Trưng dấy quân đánh đuổi Tô Định.
  • Đào Nhuận người làng Gia Viên (tên gọi khác là Da Viên hay làng Cấm thuộc nội thành Hải Phòng ngày nay), ông là người tham gia vào trận thủy chiến trên cửa sông Bạch Đằng năm 938.
  • Đào Liên Hoa, người Châu Ái, là tướng nhà Đinh tham gia đánh dẹp 12 sứ quân
  • Đào Tế, Đào Lại, Đào Độ, ba anh em người thôn Trinh Hưởng, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng[3], Ông tham gia đánh quân Tống.
  • Đào Ngọc Sâm người Châu Ái, sau đến Hải Dương làm hào trưởng và là tướng nhà Đinh tham gia đánh dẹp 12 sứ quân.
  • Đào Cam Mộc, là người có công trong việc tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua và có những đóng góp trong việc dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long
  • Đào Tiêu hay còn có tên Đào Thúc, Đào Dương Bật đỗ trạng nguyên khoa Ất Hợi, niên hiệu Bảo Phù thứ 3 (1275), đời Trần Thánh Tông.
  • Đào Sư Tích, trạng nguyên đời Trần Duệ Tông, làm quan Tả tư lang trung, Nhập nội Hà khiển Hành khiển
  • Đào Công Soạn, danh thần, nhà ngoại giao, nhà thơ đời Lê
  • Nhu Thuận hoàng hậu hay Đào Thị Ngọc Liễu, hoàng thái hậu nhà Hậu Lê.
  • Đào Bạt, hoàng giáp năm 1463, làm quan đến chức thượng thư.[4]
  • Đào Quang Nhiêu, danh tướng của thời Trịnh, đã tham gia trong cuộc chiến tranh giữa chúa Trịnh và chúa Nguyễn giữa thế kỷ XVII
  • Đào Duy Từ , quân sư Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên, một kiệt tướng, một chính trị gia, một chiến lược gia, một kiến trúc gia, một kỹ thuật gia, một nghệ sư tài hoa, một học giả, là người góp phần quan trọng định hình nhà nước, địa lý và bản sắc Đàng Trong và là tổ nghệ thuật tuồng.
  • Đào Công Chính, bảng nhãn, Phủ doãn phụng thiên thời Lê
  • Đào Vũ Thường, đỗ Hương cống năm 1723, bổ chức Huấn đạo thanh lan
  • Đào Tấn người có công phát triển nghệ thuật tuồng , đã để lại hơn 1000 bài thơ, từ, 40 vở tuồng kinh điển,̀ tập sách lý luận sân khấu mang tên Hý trường tùy bút cùng nhiều tác phẩm nghệ thuật khác. Đào Tấn là hậu duệ Đào Duy Từ.
  • Đào Trí, quan tướng nhà Nguyễn, Thống chế Hải phòng sứ Bắc Kỳ, Tổng đốc các tỉnh Định-Yên, Hà-Ninh thời vua Tự Đức[5]
  • Đào Hữu Ích, đỗ Cử nhân, kinh qua nhiều chức vụ. Triều đình Nhà Nguyễn đã phong tặng Ông hàm Thượng thư
  • Đào Văn Danh, tiến sĩ năm 1841
  • Đào Thế Chinh, Phó bảng triều Nguyễn, năm 1851
  • Đào Phan Quân, Phó bảng triều Nguyễn, năm 1895
  • Đào Nguyên Phổ, danh sĩ, tác giả cận đại, đỗ cử nhân năm 1884, là Đình nguyên hoàng giáp và lãnh tụ phong trào Đông Kinh nghĩa thục.
  • Đào Văn Huân, Phó bảng triều Nguyễn, năm 1910
  • Đào Trinh, Tế tửu (tương đương Hiệu trưởng Đại học) tại Quốc tử giám (Huế) năm 1825
  • Đào Duy Anh, nhà sử học thế kỷ XX
  • Đào Thế Tuấn, Anh hùng Lao động, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô và giáo sư nông nghiệp ở Việt Nam
  • Đào Duy Tùng, một Ủy viên Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam trong nhiều khóa liên tục
  • Đào Phúc Lộc bút danh Hoàng Minh Đạo, một tình báo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thời chiến tranh Việt Nam, phụ trách phòng Tình báo Quân ủy của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
  • Đào Văn Tiến, giáo sư, nhà giáo nhân dân người Việt Nam
  • Đào Mộng Long, một diễn viên, đạo diễn và soạn giả sân khấu cải lương và kịch nói Việt Nam, được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân
  • Đào Nguyễn Quyết hay Nguyễn Quyết, một đại tướng Việt Nam, được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Sao Vàng
  • Đào Trọng Lịch, trung tướng và Tổng Tham mưu trưởng thứ 8 của Quân đội Nhân dân Việt Nam; nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
  • Đào Phan Thu hay Phan Thu, trung tướng quân đội nhân dân Việt Nam, phong năm 1990, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
  • Đào Đình Luyện, thượng tướng quân đội nhân dân Việt Nam, phong năm 1988
  • Đào Trọng Thi, GS.VS Giám đốc ĐHQGHN [6]
  • Đào Nguyên Cát, GS., Tổng biên tập Thời báo Kinh tế Việt Nam
  • Đào Văn Tập, GS., nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam; nguyên Ủy viên thường vụ Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam; nguyên Phó chủ tịch hội Các nhà kinh tế thế giới.
  • Đào Đình Bình, TS., nguyên Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.
  • Đào Xuân Học, GS. TS., nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
  • Đào Mạnh Hùng, GS, TS, nguyên Vụ trưởng vụ Đào tạo – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
  • Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, XI.
  • Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
  • Đào Hồng Tuyển là một Doanh nhân hay còn gọi chúa Đảo – Tuần Châu.

Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Dòng họ Đào ở Trung Quốc là một dòng họ lớn. Nhiều nhà văn, nhà viết kịch, nhà sáng tác đã đưa dòng họ này vào tác phẩm của mình là một điều minh chứng ảnh hưởng của dòng họ Đào trong đời sống xã hội Trung Quốc. Có một chi tiết thú vị trong lịch sử thời Chiến Quốc là: sau khi giúp Việt vương Câu Tiễn đánh bại nước Ngô, giết chết Phù Sai, quân sư Phạm Lãi đã treo ấn từ quan, để không rơi vào cảnh: “chim đã hết thì cung bỏ xó, thỏ đã hết thì chó săn cũng không còn chỗ dung thân”. Phạm Lãi vượt biển, đến vùng nước Tề sống ẩn dật đổi tên thành Đào Chu Công. Sau khi lập gia thất, ông sinh được 03 người con trai đều đặt tên cho con theo họ Đào. Gia đình ông kinh doanh và sau này trở thành một phú thương. Hiện tại còn lưu trữ nhiều câu chuyện của Đào Chu Công trong đối nhân xử thế.

Danh nhân[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đào Khiêm: thứ sử Từ Châu cuối thời Đông Hán
  • Đào Khản: Đại thần nhà Đông Tấn.
  • Đào Tiềm: Nhà văn, nhà thơ thời Đông Tấn.
  • Đào Hoằng Cảnh: Đại sư Đạo giáo thuộc thời kỳ nhà Nam Tề và nhà Lương (thuộc Nam triều tại Trung Quốc), nhà học thuật y dược.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^

    Đinh Kiều Nguyên. “Nghìn năm họ Đào”. An ninh Thủ đô (bằng tiếng Việt). Truy cập 7 tháng 3 năm 2017.

  2. ^ “Đào Lang”.
  3. ^ “Đào Tế, Đào Lại và Đào Độ”.
  4. ^ http://sovhttdl.haiduong.gov.vn/pages/chitiettin.aspx?newsId=861fe9ae-3f93-4160-bfeb-a8809a9b969e Lưu trữ 2017-03-13 tại Wayback Machine Đào Bạt, Thanh Hà
  5. ^ Đại Nam thực lục-tập 7-Đệ tứ kỉ-các quyển từ XIII đến XLII-các trang 387, 393, 419, 466, 467, 468, 474, 496, 508, 537, 553, 567, 577, 582, 602, 634, 639, 669, 724, 747, 757, 761, 773, 775, 779, 785, 791, 800, 802, 810, 845, 867, 933, 984, 1014, 1018, 1065, 1081, 1087, 1093, 1095, 1100, 1103, 1107, 1118, 1121, 1138, 1147, 1175, 1176, 1182, 1183, 1197, 1198, 1199, 1200, 1201, 1202, 1203, 1204, 1206, 1212, 1213, 1219, 1221, 1229
  6. ^ “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2010.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]


Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Đào_(họ)&oldid=64983933”

Từ khóa: Đào (họ), Đào (họ), Đào (họ)

Nguồn: Wikipedia

0/5 (0 Reviews)