[Wiki] Thái Đường Công chúa là gì? Chi tiết về Thái Đường Công chúa update 2021

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng
Bước tới tìm kiếm

Thái Đường Trưởng công chúa
(太朝長公主)
Công chúa nhà Trần
Thông tin chung
Tước hiệu [Trưởng Công chúa; 長公主][Quân hầu phu nhân; 君侯夫人]
Thân phụ Trần Thái Tông
Thân mẫu Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng hậu

Thái Đường Công chúa (chữ Hán: 太朝公主, ?-?), cũng gọi Thái Dương Công chúa (太楊公主) hoặc Trưởng công chúa (長公主), là một Công chúa nhà Trần, Hoàng nữ đầu tiên của Trần Thái Tông trong lịch sử Việt Nam.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Thái Đường Công chúa không rõ bổn danh, không rõ năm sinh năm mất, là một công chúa còn mơ hồ về thân thế. Theo Ngọc phả hệ bảo tích của triều Trần, bà được ghi là Trưởng công chúa (長公主), tức là theo đó bà là con gái trưởng của Thái Tông. Từ đó có thể suy luận ra, Thái Đường công chúa là trưởng nữ được sinh ra từ sớm, mà sớm nhất đó là khoảng thời gian sinh nở của Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng hậu Lý thị, vậy nên mới có nhiều thuyết cho rằng công chúa là con gái của Thuận Thiên Hoàng hậu. Vậy theo các thuyết và sự tích, công chúa chính là Đích Trưởng nữ (嫡長女) của Thái Tông, em cùng mẹ với Trần Thánh Tông Trần Hoảng và Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải. Phong hiệu [Thái Đường công chúa] bắt nguồn từ nơi phát tích của mộ tổ họ Trần là thôn Thái Đường, xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Công chúa Thiên Thành, Vương phi của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn trước khi hạ giá cũng được gọi là Trưởng công chúa, từ đó gây ra nhiều tranh cãi về thân thế của bà, không rõ bà là con gái của Trần Thái Tổ Trần Thừa hay Trần Thái Tông Trần Cảnh. Nếu như Thiên Thành Công chúa là con gái của Thái Tông Trần Cảnh, lại được ghi là Trưởng công chúa, thì Thái Đường Công chúa hẳn không phải là Trưởng công chúa. Tuy nhiên hiện nay vẫn có nhiều tư liệu chứng minh Thiên Thành Công chúa là con gái của Trần Thái Tổ Trần Thừa, nên Thái Đường Công chúa vẫn có thể là Hoàng đại nữ của Thái Tông.

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Với khả năng rất cao là con gái của Thuận Thiên Hoàng hậu, Thái Đường Công chúa vừa sinh ra thì Hoàng hậu đã băng thệ. Công chúa mất mẫu thân từ khi còn rất bé nên chịu nhiều thiệt thòi. Sau khi lớn lên, Công chúa được gả cho Liệt hầu họ Vũ, húy là Tỉnh (井), cai quản vùng Lục Ngạn, xứ Kinh Bắc (nay thuộc Bắc Giang), hai người sinh được một người con trai đặt tên là Vũ Thành (武成). Sau khi Quân hầu Vũ Tỉnh qua đời, Thái Đường Công chúa một mình nuôi con khôn lớn, ăn học thành tài, tập theo cha cai quản miền Lục Ngạn. Theo sự dạy bảo của mẹ, Vũ Thành một mặt chiêu tập dân nghèo mở rộng thái ấp và đại điền trang vùng Lục Ngạn, mặt khác tổ chức đội dân binh, tích trữ lương thảo, luyện tập võ nghệ, bảo vệ an ninh vùng biên giới Đông Bắc. Dân binh của Vũ Thành giỏi đánh du kích đã lập công lớn ở trận Nội Bàng, chặn đường Thoát Hoan trốn chạy. Vua thấy thế, khen lắm, phong Thành làm Trung Dũng hầu (忠勇侯) kiêm Thượng tướng quân. Thế nhưng năm 1288, trong cuộc chiến đấu chống Mông- Nguyên lần thứ ba, Vũ Thành anh dũng hi sinh tại Lục Ngạn. Chồng mất, con không còn, Công chúa Thái Đường về trông coi thái ấp cho anh là Chiêu Minh Đại vương Thái úy Trần Quang Khải. Thiên hạ thái bình, triều đình có lệnh cho các vương hầu công chúa đi khai hoang, bà đã về thôn Bắc Hà xã Đô Liệu (nay là thôn Thi Liệu, xã Đại Thắng, Vụ Bản). Đền Miễn Hoàn ở Thi Liệu có bia đời Thành Thái chép phả ký sự tích của bà, có đoạn:

“Chúa vốn là Trưởng công chúa Thái Đường con vua Trần Thái Tông, trông coi các cung phi ở trang Thái úy…”

Công chúa thấy vùng thôn Bắc Hà, xã Thi Liệu, đất đai phì nhiêu mà dân cư thưa thớt, nên cho gia nhân đến đó lập trại, một mặt khai khẩn ruộng đất, mặt khác chiêu tập dân cư. Chỉ trong mấy năm đã làm nên ruộng tốt trên trăm mẫu đất, làm tăng thêm dân số trên năm chục người. Khi công chúa mắc lỗi, nhà vua ra lệnh thu ruộng đất đó làm quan điền (ruộng nhà nước). Về sau lại có chiếu chỉ ra lệnh miễn tội hoàn đất. Công chúa bèn cho dân làm ruộng chung”. Đất này là trại Miễn Hoàn, dân đặt tên để kỷ niệm việc nhà vua “miễn tội, hoàn đất”. Thực chất là công chúa đã lập thành một đại điền trang, có khu dân cư, có trại Thủ (trại đầu làng), trại Vĩ (trại cuối làng), Soi Chợ (bãi chợ), bãi phơi lứa cá…

Khi bà mắc lỗi, vua thu hết ruộng đất, bà xuống tu ở chùa Viên Quang, làng Hộ Xá (sau đổi là Nghĩa Xá phía nam sông Ninh Cơ). Chùa này có tấm bia đời Lý (1122), nhưng mặt sau mới khắc thêm đời Lê (Quang Hưng, Hoằng Định đời Lê) ghi tiếp tục việc công đức vào đền. Đặc biệt, mặt bia này có ghi: “Ruộng triều Trần một khoảnh, các cháu của Thái (Đường) trưởng công chúa là Vũ Khắc Cần, Vũ Khắc Trị cúng ruộng, ao, tha ma gồm 30 mẫu ở xã Đồng Kỹ huyện Tây Chân (nay là làng Kia xã Thành Lợi, huyện Vụ Bản)”. Điều này càng khẳng định chồng bà họ Vũ nên cháu (tôn điệt) của bà là người họ Vũ cúng ruộng vào chùa.

Đền Miễn Hoàn thờ Quốc Mẫu Thái Đường trưởng công chúa, có tượng của bà và 4 nữ tì hầu bà, có sắc phong từ đời Lê Cảnh Hưng thứ 44 (1783). Thần vị của bà ghi: “Trần triều Thái Tông Hoàng đế Thái Đường Trưởng Công chúa Quý Mỹ Tiết Hạnh Dung Quang Đại Vương thần vị”.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trần Thánh Tông
  • Trần Quang Khải
  • Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng hậu

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Các công chúa của vua Trần Thái Tông

http://nguoikesu.com/dong-lich-su/nha-tran/tran-thai-tong-tran-canh


Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thái_Đường_Công_chúa&oldid=63968451”

Từ khóa: Thái Đường Công chúa, Thái Đường Công chúa, Thái Đường Công chúa

Nguồn: Wikipedia

0/5 (0 Reviews)